Görlitz jako miasto zabytek

Słynne budynki i budowle

Most Staromiejski

Pierwsza informacja dotycząca mostu pochodzi z roku 1298. Pierwszy most zbudowany był z drewna i musiał być wciąż odnawianny, nie tylko z powodu nadmiernego obciążenia przez wozy karawn kupieckich, lecz również z powodu pożarów, powodzi i wojen. Na przełomie 1906/1907 roku w miejscu stargo mostu stanął nowoczesny most kamienny ze stalowymi łukami. 7 maja 1945 roku wycofujące się wojska armii niemieckej wysadziły most. W 2003 roku zostały uwolnione środki finansowe na budowę nowego mostu. Oficjalne otwarcie mostu nastąpiło 20 pańdziernika 2004 roku.

Adres: Hotherstraße / Uferstraße, 02826 Görlitz

Hala Miejska

Budynek Hali Miejskiej (Stadthalle) został oddany do użytku w roku 1910 po czeroletniej budowie. Hala stała się oficjalnym miejscem koncertowym dla Śląskich Świąt Muzycznych (Schlesische Musikfeste). Budynek został zaprojektowany przez architekta Bernharda Sehringa.

Dom towarowy w stylu secesji

Secesyjny Dom Towarowy

Uważany jest za najpiękniejszy dom towarowy Niemiec i jeszcze bardziej znany od kiedy posłużył jako kulisy do filmu hollywoodskiego reżysera Wesa Andersonsa "The Grand Budapest Hotel" Również można podziwiać go w aktualnym spocie reklamowym firmy Department.47 – Secesyjny Dom Towarowy w Görlitz

więcej

Schönhof

Ten do XX wieku czynny zajazd z browarem był jednym z najelegantszych budynków miasta, gdzie nocowali znamienici goście. Składający się z kilku połączonych ze sobą budynków, został wzniesiony na nowo po wielkim pożarze w 1525 roku przez budowniczego miasta Wendela Roskopfa. Uważany jest on za najstarszy datowany mieszczański dom renesansowy w Niemczech. Gruntowa przebudowa nastąpiła w roku 1617.

Od 1991 rozpoczęły się prace restauratorskie i przebudowa dla potrzeb Muzeum Śląskiego, które zostało otwarte 13 maja 2006 roku ze swoją stałą ekspozycją w Schönhof. Ten imponujący budynek renesansowy na Rynku Dolnym (Untermarkt) w Görlitz mieści nowoczesne muzeum na powierzchni 2 tysięcy metrów kwadratowych.

Adres: Brüderstraße 8, 02826 Görlitz

Dalsze informacje:
Schlesisches-Museum
Schönhof w języku niemieckim

www.schlesisches-museum.de

Vogtshof

Jeszcze przed powstaniem miasta znajdował się tutaj zamek władców monarchii dla ochrony przejścia na Nysie na drodze handlowej via regia. Od XIII wieku był "Foteshof" siedzibą i domem dla najwyższego urzędnika władzy monarszej. Jest to najstarsze polityczne centrum miasta. Pomiędzy rokiem 1826 a 1830 Vogtshof został przebudowany przez państwo pruskie na koszary garnizonowe i zakład karny. Po roku 1945 budynek służył do różnych celów. W 1975 został utworzony w nim akademik dla studentów i część archiwum rady miejskiej.

Adres: Bei der Peterskirche 6-7, 02826 Görlitz

Apteka Ratuszowa

Stojący, przy wyjeździe z najważniejszego placu miasta na ulicę Peterstraße, budynek, który również w swoim wnętrzu jest bogato wyposażony, był od 1558 roku przebudowany w stylu renesansowym. Z tego okresu pochodzi dekoracyjna fasada budynku. Od strony ulicy Peterstraße zachowały się typowe dla resnesansu szczyty. Zegary słoneczne Zachariasa Scultetusa, które zmieniane były kilkakrotnie, zostały najprawodopodobniej przytwierdzone już w 1550 roku. Pierwotna Apteka Ratuszowa znajdowała się do 1771 roku za ratuszem w uliczce Apothekergasse.

Adres: Untermarkt 24, 02826 Görlitz

Więcej informacji w języku niemieckim:
Ratsapotheke

Wiadukt kolejowy

Jeden z pierwszych wielkich niemieckich wiaduktów kolejowych - Wiadukt Nyski biegnie łukiem od Obermühlenberg na drugą stronę - wysoki na 35 metrów, z 30 półkolistymi łukami i długi na 475 metrów. Służy on do połączenia kolejowego Görlitz z Polską. Bryła wiaduktu zbudowna jest z czerwonego granitu, wykończonego balustradami z białego piaskowca, które nadają mu lekkości. Granit do budowy wydobywany był w Limasbergu w Górach Königshain koło Görlitz i transportowany był wozami konnymi nad rzekę, gdzie był poddawany obróbce. Prace nad budową trwały od lipca 1844 do sierpnia 1847. Zleceniodawcą projektu wykonanego przez Gustava Kießlera była spółka kolejowa (Niederschlesisch-Märkischen Eisenbahngesellschaft). Niestety II Wojna Światowa pozostawiła na budowli swoje piętno. 8 maja 1945 roku członkowie oddziałów Waffen-SS wysadzili najwyższe przęsło mostu. Most oddano do ponownego użytku 1954 roku.

Ratusz

Po raz pierwszy został wspomniany w 1369 roku, jako miejsce administracji miejskiej, władzy i sądownictwa. Jego dzisiejszy wygląd jest wynikiem wielu przebudowań. Wendel Roskopf dobudował w latach 1537/38 ambonnę, na której od 1591 roku znajduje się posąg Temidy jako symbol wymiaru sprawiedliwości. Płaskorzeźba herbu króla Macieja Habsburga świadczy o przynależności Górnych Łużyc do korony węgierskiej i czeskiej. Zegar ratuszowy na wieży z dwiema tarczami pochodzi z roku 1524. Został przemieniony przez Bartłomieja Scultetusa na zegar 12 godziny i połączony z górnym zegarem faz księżyca. Wytworne wnętrze ratusza pochodzi z doby renesansu. Dobudowany budynek w stylu  neorenesansowym według projektu architekta Jürgena Krögera został ukończony w 1903 roku. Ozdobiony jest herbami miast z Górnołużyckiego Związku Sześciu Miast.

Adres: Untermarkt 6-8, 02826 Görlitz

Dalsze informacje na temat Ratusza w języku niemeickim

Pasaż Straßburga

W roku 1887 na ulicy Berlińskiej 7 (Berliner Straße) od sklepu z wyrobami tekstylnymi rozpoczął się rozwój firmy Otto Straßburga. Już po roku od otwarcia firmy okazało się konieczne powiększenie powierzchni sklepu, działalność rozszerzyla się o pierwsze piętro i o budynk przy ulicy Berlińskiej 9.

więcej

Kamień południka

Kamień południka - kamienna kula ziemska - znajduje się nieopodal Hali Miejskiej w parku miejskim i jest następną szczególną cechą miasta - tutaj bowiem przebiega 15 południk (długości geograficznej wschodniej), według którego ustalany jest czas środkowoeuropejski. Görlitz  jest jedynym niemieckim miastem, które leży dokładnie na 15 stopniu długości geograficznej na wschód od Greenwich. Dlatego to tu zegarki chodzą najdokładniej!

Kamień południka został ustawiony w roku 1961 z okazji pierwszego załogowego lotu kosmicznego Juri Gagarina. Twórcą i darczyńcą kamienia był mistrz kamieniarski i rzeźbiarz Carl Däunert.

Adres: Am Stadtpark, 02826 Görlitz

Dalsze informacjew języku niemieckim: http://www.15-meridian.info

Waga

Waage - Waga to jeden z najważniejszych budynków z grupy domów na Rynk Dolnym zwanego Zeile (szereg). Budek ten służył do ważenia i clenia w nim sprowadzanych do miasta towarów. Został on wzniesiony w roku 1600 na późnogotyckim parterze przez budowniczego miejskiego Jonasa Roskopfa. Fasada ozdobiona jest kolumnami z jońskimi kapitelami i konsolami z popiersiami. Na jedynm z nich uwiecznił się na Jonas Roskopf z cyrklem, na drugim przedstawiony jest mistrz murarski Elias Ebermann z kielnią a mistrz wagi Andreas Alert z ciężarkiem i wagą uwieczniony jest na trzecim popiersiu. Do roku 1823 swoję siedzibę w budynku Wagi miał urząd akcyzowy. Również założone w 1830 roku Stowarzyszenie Gospodarcze miało tu swoją siedzibę aż do budowy nowej w  Humboldthaus.

Adres: Untermarkt 14, 02826 Görlitz

Dworzec

Z podłączeniem Görlitz do sieci kolejowej kolei saksońskiej i kolei pruskiej w 1847 roku i budową 475 metrowego wiaduktu powstał mały dworzec, zaprojektowany przez mistrza murarskiego Gustava Kießlera. Rozbudowa sieci kolejowej i wzrost znaczenia Görlitz, jako węzła komunikacyjnego przyczyniły się do konieczności budowy nowego dworca na początku XX wieku. W 1915 roku zakończyła się budowa dworcowego urzędu pocztowego a w 1917 hali dworcowej. Już w roku 1984 zostały podjęte pierwsze prace rekonstrukcyjne.

Adres: Bahnhofstraße 76, 02826 Görlitz

Browar Landskron

Za historycznymi murami browaru Landskron, założonego w roku 1869 przy brzegach Nysy zobaczyć można jak według 140-letniej tradycji warzy się wielokrotnie nagradzane piwo o tej samej nazwie. W podziemiach, w piwnicach głębokich na 12 metrów, leżakuje piwo Landskron od 6 do 12 tygodni, w zależności od rodzaju piwa.

więcej

Dom Biblijny

Budynek został przebudowany w 1570 roku dla pochodzącego z Weimaru kupca Hansa Heinze, handlującego marzanną barwierską. Jego rzeźbiona fasada przedstawia sceny ze Starego i Nowego Testamentu. Wykonawcą fasady był Hans Kramer Młodszy. W górnej części przedstawione są sceny z Nowego Testamentu: Zwiastowanie Najświętszej Marii Panny, Narodziny Chrystusa, Chrzest Jezusa, Ostatnia Wieczerza i Ukrzyżowanie Chrystusa. W dolnej części znajdują się scenki ze Starego Tesatamentu: Stworzenie Ewy, Grzech perworodny, Ofiarowanie Izaaka, Otrzymanie dekalogu przez Mojżesza, Podniesienie spiżowego węża.

Adres: Neißstraße 29, 02826 Görlitz

Untermarkt 22 i Łuk Szeptów

Na Rynku Dolnym (Untermarkt) mieszkali najbogatsi kupcy. Położony po północnej stronie rynku budynek numer 22 charakteryzuje się szczególną cechą: półkolistym łukowym portalem, który z pewnością pochodzi z czasów późnego gotyku. Otoczony jest on obwódką z ornamentów kwiatowych. Jednak nie ornament wzbudza tyle uwagi, lecz wgębienie w łuku, które posiada akustyczną orgynalność. Można tam z jednej strony coś wyszeptać co zostanie poniesione na drugą stronę i będzie dobrze zrozumiane. Dzięki tej cesze portal ten zwany jest Łukiem Szeptów.

Sam budynek ma długą historię i dobiega aż do ulicy Rosengasse. Parter i portal zostały wybudowany przed rokiem 1516. Mieszkały tam na przykład rodziny wpłwowych mieszkańców miasta, jak burmistrz czy sędzia.

Waidhaus lub Renthaus

Historia działki, na której stoi budynek, sięga czasów założenia miasta. W swoich początkach "wolny dziedziniec" należał do dworu panującego czeskiego monarchy. W 1426 roku została zburzona przylegająca do budynku wieża "Eberhards Turm". W końcu XIV wieku budynek był miejscem warzenia piwa, później przez dziesięciolecia był siedzibą szkoły, miejscem zamieszkania burmistrzów i sądziów. Od 1529 został urządzony w nim skład marzanny barwierskiej, służącej do farbowania tkanin.

Ambrosius Fritsch umieścił w budynku Waidhaus w 1565 roku pierwszą drukarnię w Görlitz. Od roku 1728 składowano w nim królewskie zboże z podatków.

Adres: Bei der Peterskirche 8, 02826 Görlitz

Photo: Sabine Wenzel
Photo: Sabine Wenzel
Nota prawna Datenschutz Button - Nach oben scrollen Button - Nach oben scrollen